Teofilo Stevenson
Ο επαγγελματικός αθλητισμός υπήρξε o πλέον ισχυρός "αντίπαλος" για την κατίσχυση εκείνου του αθλητικού "παραδείγματος" που διαμόρφωνε και προέβαλλε η ΔΟΕ για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα του πολέμου ενάντια στον επαγγελματικό αθλητισμό υπήρξε η αφαίρεση των μεταλλίων από τον Jim Thorpee μετά τους Αγώνες της Στοκχόλμης (1912) και ο αποκλεισμός του Paavo Nurmi από τους Αγώνες του Λος ΄Aντζελες (1932), με την κατηγορία της συμμετοχής σε αγώνες έναντι χρηματικής αμοιβής. Η πολεμική αυτή, βέβαια, δεν απέτρεψε πολλούς ολυμπιονίκες να γίνουν επαγγελματίες. Ο Aυστραλός κωπηλάτης Henry Pearce, οι Iταλοί ξιφομάχοι Aldo και Nedo Nadi ή ο Oύγγρος πυγμάχος Laszlo Papp είναι μερικά από τα πλέον σημαντικά ονόματα. Ιδίως στην πυγμαχία, διάσημοι αθλητές όπως o Muhammad Ali / Cassius Clay, ο Joe Frazier, ο George Foreman, ο Lennox Lewis, ο Sugar Ray κ.ά. χρησιμοποίησαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως εφαλτήριο για τη μετεξέλιξή τους σε επαγγελματίες.
Ωστόσο, πάντοτε υπάρχουν εξαιρέσεις. Η πλέον χαρακτηριστική, το πιο λαμπερό παράδειγμα άρνησης του επαγγελματικού αθλητισμού, είναι η στάση του Teofilo Stevenson, τρεις φορές ολυμπιονίκη στην πυγμαχία (1972, 1976, 1980). Σε ηλικία 20 ετών, λίγους μόνο μήνες μετά την εντυπωσιακή νίκη του στους εικοστούς Ολυμπιακούς Αγώνες, του προσφέρθηκε ένα εκατομμύριο δολάρια για να εγκαταλείψει την Κούβα και να διεκδικήσει τον παγκόσμιο τίτλο από τον περίφημο Muhammad Ali. Ο Stevenson αρνήθηκε. Στα επόμενα χρόνια και έως το τέλος της καριέρας του το 1986, το προσφερόμενο ποσό αυξανόταν με ρυθμούς ανάλογους προς τα ολυμπιακά του μετάλλια. Για τη στάση του τιμήθηκε το 1989 με το βραβείο της UNESCO "Pierre de Coubertin Fair Play", ενώ είναι ένας από τους 25 αθλητές που τιμήθηκαν στην Ατλάντα το 1996, με την ευκαιρία των εκατό χρόνων από την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Stevenson είναι ένας από τους πλέον αγαπημένους ήρωες των Ολυμπιακών Αγώνων. Ταυτόχρονα είναι ένας από τους αγαπημένους ήρωες των Κουβανών. Όχι μόνο για τα ολυμπιακά μετάλλια που κέρδισε, αλλά γιατί απέρριψε τη δόξα και τα χρήματα παραμένοντας στην πατρίδα του.
Ο Teofilo Stevenson Lawrence, όπως ήταν το πλήρες όνομά του, γεννήθηκε σε μια μικρή πόλη της επαρχίας Las Tunas στις βόρειες ακτές της Κούβας, στις 29 Μαρτίου 1952. Οι γονείς του ήταν μετανάστες από νησιά της Καραϊβικής και, όπως πολλοί άλλοι, αναζητούσαν δουλειά ως εργάτες σε φυτείες από ζαχαροκάλαμο. Η επανάσταση του 1959 και η κοινωνικοπολιτική αλλαγή που ακολούθησε διαμόρφωσε τις αθλητικές δομές (ιδίως μέσα από το σχολικό σύστημα) και πρόσφερε τις δυνατότητες σε παιδιά με ταλέντο να στραφούν στη συστηματική ενασχόληση με τον αθλητισμό. Η μεταρρύθμιση αυτή πρόσφερε στην Κούβα τις βάσεις για τη διαρκή και σημαντική παρουσία αθλητών της στους Ολυμπιακούς Aγώνες. Για το Stevenson η αλλαγή αυτή στάθηκε το εφαλτήριο για τους μελλοντικούς του θριάμβους. Σε ηλικία 13 ετών διακρίθηκε σε σχολικούς αγώνες στην πυγμαχία και σύντομα έγινε δεκτός σε ειδικό αθλητικό σχολείο στην Αβάνα.
Επτά χρόνια αργότερα, σε ηλικία 20 ετών κέρδισε το πρώτο του ολυμπιακό μετάλλιο. Το 1976 επανέλαβε την επιτυχία και το 1980 γινόταν ο δεύτερος πυγμάχος στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων που κατακτούσε χρυσό μετάλλιο σε τρεις συνεχόμενες διοργανώσεις. Μάλιστα, θα μπορούσε να είχε προσθέσει ένα ακόμη χρυσό μετάλλιο στη συλλογή του, το 1984, αν η Κούβα δεν απείχε από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος ΄Aντζελες. Υπήρξε παγκόσμιος πρωταθλητής το 1974, το 1978 και το 1986, χρονιά που εγκατέλειψε την αγωνιστική δράση, έχοντας σημειώσει 170 νίκες και λιγότερες από 15 ήττες.

 

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αρχαιότητα:
Από την Αρχαία Ολυμπία στην Αθήνα του 1896